Verkoop je koffie, chocolade, houten meubels of papier? Of importeer je producten met palmolie, soja of rubber? Dan krijg je binnenkort te maken met de EUDR, de Europese ontbossingsverordening. Na twee keer uitstel gaat de wet nu echt in: op 30 december 2026 voor grotere bedrijven en op 30 juni 2027 voor kleine ondernemers. Ondertussen is er flink aan de regels gesleuteld. In dit artikel lees je wat er veranderd is, of jouw bedrijf eronder valt en wat je nu al kunt doen.
Wat is de EUDR?
De EUDR (EU Deforestation Regulation) moet voorkomen dat producten op de Europese markt bijdragen aan ontbossing. Het gaat om zeven grondstoffen:
- runderen
- cacao
- koffie
- oliepalm
- rubber
- soja
- hout
Ook producten die daarvan gemaakt zijn vallen eronder. Denk aan chocolade, meubels, papier, karton, banden en veel voedingsmiddelen met palmolie.
Wie zulke producten in de EU op de markt brengt of exporteert, moet kunnen aantonen dat ze niet afkomstig zijn van grond die na 31 december 2020 is ontbost. En dat ze legaal zijn geproduceerd volgens de regels van het land van herkomst. Dat leg je vast in een zorgvuldigheidsverklaring (due diligence statement) in het Europese EUDR-informatiesysteem.
Wat is er veranderd?
De EUDR had al eind 2024 moeten ingaan. Door kritiek op de regeldruk en problemen met het IT-systeem is de wet twee keer uitgesteld. Eind december 2025 is de verordening ook inhoudelijk aangepast. Dit zijn de belangrijkste wijzigingen:
- Nieuwe startdata.
Middelgrote en grote bedrijven moeten vanaf 30 december 2026 voldoen. Micro- en kleine ondernemingen krijgen tot 30 juni 2027. - Minder werk verderop in de keten.
Er is een nieuwe rol bijgekomen: de downstreammarktdeelnemer. Dat is een bedrijf dat EUDR-producten verwerkt of doorverkoopt die al door een ander in de EU op de markt zijn gebracht. Die bedrijven en handelaren hoeven niet meer voor elk product een eigen zorgvuldigheidsverklaring in te dienen. - Eenmalige verklaring voor kleine producenten.
Micro- en kleine primaire producenten kunnen volstaan met een vereenvoudigde verklaring. Die hoef je alleen bij te werken als er iets wezenlijks verandert. - Extra vereenvoudiging in 2026.
In mei 2026 kwam de Europese Commissie met een vereenvoudigingspakket: een nieuwe handleiding, een bijgewerkte FAQ en een aangepaste productlijst. Volgens de Commissie dalen de nalevingskosten daardoor met zo’n 75% ten opzichte van de oorspronkelijke wet.
De productlijst is aangepast
Op 13 juli 2026 heeft de Europese Commissie de nieuwe productlijst vastgesteld. Die gaat in december 2026 in, mits het Europees Parlement en de Raad geen bezwaar maken. De zeven grondstoffen blijven hetzelfde, maar een aantal afgeleide producten valt eruit en een paar komen erbij.
| Wat verandert | Producten |
|---|---|
| Valt eruit | huiden, vellen en leer van runderen, gecoverde banden, gevulkaniseerd rubber, transport- en drijfriemen, zaaisoja, stoelen voor auto’s en vliegtuigen |
| Komt erbij (vanaf 30 december 2027) | oploskoffie, bepaalde palmoliederivaten, bepaalde zeepproducten, bevroren runderentongen |
| Altijd uitgezonderd | monsters en testproducten, afval, gebruikte en tweedehands producten, verpakkingsmateriaal, grondstoffen voor geneesmiddelen |
Verkoop je tweedehands meubels of gebruik je houten pallets en kartonnen dozen alleen als verpakking? Dan val je daarvoor dus buiten de regels.
Geldt de EUDR voor jouw bedrijf?
Dat hangt af van twee dingen: verkoop of gebruik je EUDR-producten, en welke rol heb je in de keten? Grofweg zijn er drie rollen.
| Rol | Wie ben je? | Wat moet je doen? |
|---|---|---|
| Marktdeelnemer | Je brengt het product als eerste op de EU-markt, bijvoorbeeld als importeur of als producent in de EU. | Volledige due diligence: herkomst vastleggen, risico beoordelen en een zorgvuldigheidsverklaring indienen. |
| Downstreammarktdeelnemer | Je verwerkt een product dat al in de EU op de markt is, zoals een bakker die cacao inkoopt bij een Nederlandse groothandel. | Vereenvoudigd regime: je hoeft geen eigen verklaring in te dienen, maar moet wel kunnen laten zien van wie je kocht. |
| Handelaar | Je verkoopt het product door zonder het te bewerken, zoals een meubelwinkel of webshop. | Ook vereenvoudigd: leveranciers en afnemers vastleggen en die gegevens bewaren. |
Twee voorbeelden:
- Een koffiebranderij die zelf bonen uit Colombia importeert is marktdeelnemer. Die moet vanaf de startdatum per levering kunnen aantonen dat de koffie ontbossingsvrij is.
- Een cadeauwinkel die chocolade inkoopt bij een Nederlandse groothandel is handelaar. Die hoeft geen eigen verklaring in te dienen, maar moet wel bijhouden van wie de chocolade komt.
Twijfel je over je rol? Vraag je leverancier of die de zorgvuldigheidsverklaring al indient. Dat is meestal het snelste antwoord.
Zo bereid je je voor in 5 stappen
- Check welke producten onder de EUDR vallen.
Loop je assortiment en je inkoop na. Kijk ook naar de aangepaste productlijst: misschien val je met leer of rubberproducten er juist buiten. - Bepaal je rol per product.
Ben je de eerste die het in de EU op de markt brengt, of koop je het in bij een Europese leverancier? Dat bepaalt hoe zwaar je verplichtingen zijn. - Vraag je leveranciers om informatie.
Als marktdeelnemer heb je de herkomst nodig, tot op het perceel nauwkeurig. Als downstreambedrijf of handelaar wil je in elk geval weten of je leverancier de verklaring indient. - Richt je administratie in.
Leg per inkoop vast van wie je kocht en aan wie je verkocht. Bewaar die gegevens minimaal vijf jaar. - Maak een account aan in het EUDR-informatiesysteem.
Moet je zelf verklaringen indienen? Het systeem is sinds eind juni 2026 weer open, dus je kunt alvast oefenen.
Twijfel je of jouw producten onder de EUDR vallen? Download de gratis EUDR-check en zie in vijf minuten waar je staat.
➜ Download de EUDR check
Samengevat
De EUDR komt er nu echt aan: op 30 december 2026 voor grotere bedrijven en op 30 juni 2027 voor kleine ondernemers. De regels zijn wel een stuk lichter geworden. Vooral bedrijven die producten inkopen bij een Europese leverancier hebben minder te doen dan eerst gedacht. Toch kun je niet achteroverleunen. Check je assortiment, bepaal je rol en zorg dat je administratie klopt. Dan ben je op tijd klaar.
Let op: dit artikel is gebaseerd op de gewijzigde EUDR en de productlijst die de Europese Commissie op 13 juli 2026 heeft vastgesteld. Die lijst gaat pas in als het Europees Parlement en de Raad geen bezwaar maken. Twijfel je over jouw situatie? Raadpleeg dan de Rijksoverheid of een specialist.
